آیا اسلام زنان را ناقص العقل می داند؟

از دیدگاه قرآن کریم، پیامبر خاتم (صلي الله علیه و آله و سلم) و اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم السلام)، زن و مرد هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارند، پس چرا اميرمؤمنان علي (عليه السلام) زنان را ناقص العقل مي خواند؟

اين پرسشي است كه ذهن بسياري را به خود مشغول كرده است؛ ما در اين مقاله به پاسخ اين سئوال خواهيم پرداخت:

خدای سبحان از همه جهات زن و مرد را برابر می داند:

1. تساوی در کردار و حلال و حرامهای الاهی: هر که از زن و مرد به خدا ایمان آورده و کارهای شایسته کند، آن کس به بهشت ابدی وارد شود.(1)

2. برابری ارزش کارها و مسئولیتهای زن و مرد: من که پروردگارم عمل هیچکس از مرد و زن را ضایع نگذارم.(2)
همانگونه که یک مرد می تواند به درجات بالای ایمان دست یابد، یک زن نیز می تواند به همان درجات برسد؛ اگر از نظر اسلام، زنان موجودات کم عقلی بودند، در آیات قرآن و سخنان اهل بیت (علیهم السلام) این همه از زنانی چون آسیه، مریم، خدیجه و فاطمه زهرا (علیهم السلام) ستایش نمی شد.

پیامبر نیز در گفتارهای خود بر این تساوی تأکید کرده اند:
طلب علم بر هر مرد و زن واجب است.(3)

آیت الله جوادی آملی می فرماید: اگر پیمودن راه عقل و تفکر برای مردان هموارتر باشد, راه دل برای زنان هموارتر خواهد بود. و راه دل از راه عقل و تفکر به هدف نزدیک‌تر است.اگر دین اسلام زنان را ناقص العقل می دانست، این همه آنان را برای رسیدن به قله های ایمان و مراحل بالای تقوا تشویق نمی کرد.

آیا می توان از یک موجود ناقص العقل، خواست که به اوج ایمان و تقوا برسد؟
آیا یک موجود ناقص العقل می تواند به چنین مقاماتی برسد؟

پس از نگره قرآن حکیم و اهل بیت (علیهم السلام) زنان نیز مثل مردان هستند و در انسانیت، هیچ کمبود و نقصی ندارند؛ لیکن درباره این سخن امیرمؤمنان علی (علیه السلام) که زنان را ناقص العقل شمرده است –البته اگر در واقع حضرت علی (علیه السلام) چنین سخنی را فرموده باشد(4)- دانشمندان مسلمان توضیحات گوناگونی گفته اند:

1. این سخن درباره موارد خاصی است؛ برای نمونه، عقل مدیریتی و عقل معاش.

2. سخن امام علی (علیه السلام) مربوط به همه زنان نیست. بلکه مربوط به زنان روزگار خود حضرت است که به دلیل دوری از مراکز تعلیم و تربیت، در جهل و نادانی به سر می بردند؛ بر این اساس، حدیث فوق هرگز به همه زنان به ویژه زنان روزگار ما مربوط نمی شود.

3. شاید مراد حضرت، غلبه احساس زن بر عقل اوست، از این روست که امیر مؤمنان علی (علیه السلام) می فرماید: «ان المرأه ریحانه لیست بقهرمانه؛ زن گل است نه قهرمان».(5)

4. و …

پانوشت:
1. سوره نساء، آیه 144.
2. سوره آل عمران، آیه 195.
3. بحار الانوار، ج 1، ص 177.
4. برخي از دانشمندان و حديث شناسان از انتصاب چنين حديثي به امام علي (عليه السلام) خودداري كرده و بر سندش اشكال وارد مي كنند و بر اين باورند كه چنين حديثي از ايشان صادر نشده است.
5. نهج البلاغه، نامه 31

مقالات مرتبط:
1. چرا تساوی حقوق زن و مرد اشتباه است؟(1)
2. چرا تساوی حقوق زن و مرد اشتباه است؟ (2)
3. تساوی سن بلوغ در دیانت بهائی

7 Comments

  1. سلام
    مرد حسابی مگه خودت تو مطلبی که کمی قبل نگاشتی نگفتی بهائیها میان میگن ببین دلت چی میگه. چرا؟ چون میخوان عقل رو فراموش کنی و الخ(یعنی الی آخر)
    تو این مطلب که استاد جوادی آملی تقریبا نصف مردم رو به همون وضع دچار کرده!
    اگه قراره یکی درست باشه ترجیح من با احترام به شما استاد آملی است.
    خداحافظ

    • دوست عزيز، نخست از دقت نظر و پيگيري شما سپاس گذارم.
      سپس بايد عرض كنم كه:
      آيت الله جوادي اين سخن را درباره زنان مي فرمايد، نه مردان و فرق انحرافي اين بحث را براي همه زنان و مردان بيان مي كنند، ولي آيت الله جوادي راه عقل و انديشه را براي مردان هموار تر مي داند.
      نكته جالب و قابل توجه شما هم اينكه:
      آيت الله جوادي آملي زنان را از راه عقل باز نداشته و نهي نمي كند، بلكه مي فرمايند كه راه دل (شهود قلبي) براي زنان هموارتر است و اين تفسير عرفاني ايشان است براي پيمودن راه هاي تكامل به سوي معبود نه در مباحث شهواني و تفاوت است ميان شهود قلبي و پيروي از هواي نفس.
      فرق انحرافي در مباحث نفساني و شهواني مي گويند كه ببين دلت چه مي گويد، اين در حالي است كه در مباحث نفساني و شهواني، همه علما، به ويژه آيت الله جوادي آملي، هميشه همه را پس از قرآن و حديث به عقل سفارش كرده اند كه نبايد در اين راه از نفس (شهوت) پيروي كرد.

      خلاصه بگويم، مراد ايشان شهود قلبي در مباحث عرفاني است، نه اينكه در همه مباحث زنان را به دلخواه خود سوق دهند…

      • سلام
        دقت فرما که ایشان فرمودند هموارتر است نفرمودند تنها مختص زنان است!
        اینها دیگر دلایل نیست. انکار تناقضات مطالب است.
        خداحافظ

        • عليكم السلام
          ولي درباره زنان فرمودند نه درباره مردان در ثاني پاسخ در جواب پيشين به تفصيل بيان شد.

          در پناه حق…

  2. همش دروغ و تحریف و ماله کشی.منظور امام این بود ،نظور امام آن بود.منظور امام در سخنانش کاملا مشخصه و جای هیچگونه بحثی رو باقی نمیذاره.حالا شما به خاطر ضعف شخصیتی و زن ذلیل بودنتون میخواهید کلام امام علی رو ماله کشی کنید ،اون یک بحث جداست.اگر خود را مسلمان میدانید مسلمان واقعی باشید نه دروغگو و ماله کش و تحریف کننده.

    • دوست عزيز سلام
      بحث درباره جايگاه انساني زن است كه هم قرآن به آن پرداخته است و هم روايات. قرآن چهارده مرتبه از مرد سخن گفته و به همين اندازه هم از زن سخن به ميان آورده است و اين همان تساوي حقوق و جايگاه انسانيت زن و مرد است.
      آن چه از آموزه هاي اسلامي (قرآني و روايي) به دست مي آيد و مسلم است، تساوي جايگاه انساني زن و مرد است.

  3. ما به عنوان بنده ی خدا باید از دین وکتابی که او برای هدایت بشر فرستاده پیروی کنیم و قران را پایه واساس زندگیمون قرار بدیم قرانی که پر از اعجازه ودر آیات زیادی به انسان بودن وبرابر بودن زن و مرد اشاره کرده قرانی که به ما اطمینان داده که غیر قابل تحریفه نه به احادیثی که صحت آنها جای شک داره

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*


سه × 2 =