فعاليت‌هاي تشكيلاتي بابيت

سران بابيت و بهائيت از ابتدا براي پيشبرد اهداف خود، تشكيلات خاصي را طرح‌ريزي و ايجاد كردند تا از اين طريق بتوانند نفوذ سياسي و اجتماعي بيشتري داشته باشند. در اين مقاله به اهداف و ساختارهاي تشيكلاتي دوره‌هاي مختلف بهائيت مي‌پردازيم.
از آن جا كه بهائيت ريشه در بابيت دارد و در واقع تعدادي از بابيان بناي شكل‌گيري بهائيت را گذاشتند، در اين مقاله به دوران بابيت مي‌پردازيم:

۱. اهداف تشكيلاتي

أ. اعلام نسخ شريعت اسلام

ب. اعلان ظهور علي‌محمد شيرازي و وحياني بودن كتاب بيان (۱)

ج. سرنگوني دولت قاجار

د. استقرار حكومتي بر اساس عقايد بابيت

۲. اقدامات تشكيلاتي

أ. تشكيل اولين هسته مديريتي و تبليغي فرقه:
مهمترين كار تشكيلاتي در اين دوره، سازمان‌دهي گروهي موسوم به «حروف حي» بود. اين گروه، اولين كساني بودند كه به علي‌محمد شيرازي ايمان آوردند و از سوي وي مأموريت يافتند كه كتب و آثار او را تبليغ و ترويج كنند.
واژه «حي» به اساس حروف ابجد، مساوي با عدد ۱۸ است و از آن جايي كه افراد گروه مذكور، هجده تن بودند، باب اين اسم را براي آنان انتخاب كرد.(۲) اين افراد به «حروف نورانيه» نيز معروف بودند.
از جمله القابي كه به هر يك از حروف حي اختصاص داشت، مي‌توان به «باب الباب» يعني نايب باب، «كاتب»، «قدوس»، «قره العين» و … اشاره كرد. همچنين از كارهايي كه به آن‌ها سپرده مي‌شد، روشن مي‌شود كه نوعي سيستم مديريتي و سلسله مراتب به اصطلاح مذهبي و معنوي در ميانشان وجود داشته است.

ب. ايجاد درگيري و آشوب‌هاي سازمان يافته:
اين درگيري‌ها با هدايت هسته مركزي فرقه و در شهر‌ها و نقاط مختلف كشور (مانند قلعه طبرسي، زنجان، بدشت و …) ايجاد مي‌شد.
نشانه‌هايي از كمك‌رساني بيگانگان به پيروان علي‌محمد شيرازي در ايجاد آشوب و درگيري وجود دارد؛ براي نمونه در واقعه فتنه قلعه طبرسي، گروه اندك بابيت، توانستند علي‌رغم نه ماه محاصره و درگيري شديد، در برابر نيروهاي حكومتي مقاومت كنند كه اين مسأله نشان‌دهنده آن است كه اين گروه از جايي پشتيباني مي‌شدند كه بر اساس قرائن موجود مي‌توان سفارت روسيه را آن پشتيبان پنهان ناميد.
در واقعه آشوب زنجان نيز حجت زنجاني، مسبب آن واقعه، با كنسول روس و عثماني در ارتباط بود و از آن‌ها كمك نظامي مي‌گرفت.(۳)

ج. شكل‌‌دهي اجتماعات گسترده با اهداف و برنامه‌هاي بلند مدت.(۴)

پانوشت:
۱. نك: قرن بديع، ص ۹۳.
۲. نك: حضرت باب، ص ۱۹۰.
۳. مطالع الانوار، ص ۵۲۸.

۴. درسنامه فرقه‌هاي انحرافي ص ۳۵۴ – ۳۵۵.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*