غلو در انديشه شيعه

یکی از ترفندهای تبلیغاتی وهابیت درباره پیروان مکتب اهل بیت علیهم السلام این است که ابتدا یک تهمت را به شکل‌های گوناگون و از راه‌های مختلف به شیعیان نسبت می‌دهند و آنگاه درباره اینکه چرا شیعیان دارای فلان باور هستند، به بحث و گفت‌وگو می‌نشینند و کارشناس دعوت می‌کنند! یکی از این ترفندهای تبلیغاتی، ترویج این نکته است که شیعیان درباره مقام ائمه غلو می‌کنند! آنها البته در تعریف غلو هم گاهی دچار اشتباه می‌شوند و به عنوان مثال اتصاف اهل بیت به علم غیب را نوعی غلو می‌دانند.

برای پاسخ به این ادعا باید گفت:
۱- شیعیان، غلوکنندگان و کسانی که غیر خدا را- هر که باشد- به حدّ خدایی می‏‌رسانند، کافر دانسته و مسلمان نمی‏‌دانند تا چه رسد که او را شیعه و پیرو اهل‏ بیت (علیهم السلام)، بخوانند. چگونه ممکن است متمسکین به ثقلین، امری که خلاف عقل و قرآن و سنّت است را باور داشته باشند.

الف) قرآن می‏‌فرماید:
(لَقَدْ کَفَرَ الَّذِینَ قالُوا إِنَّ اللهَ هُوَ الْمَسِیحُ ابْنُ مَرْیَمَ‏) (مائده: ۱۷)
به تحقیق کافر شدند کسانی که گفتند خداوند همان مسیح پسر مریم است.

ب) امیرمؤمنان (ع) می‏‌فرماید: «خدایا من از غلات (غلو کنندگان)، تبرّی‏ می‏‌جویم، همان‏گونه که عیسی بن مریم از نصارا، تبرّی جست. خدایا آنها را تا ابد، خوار و ذلیل کن و هیچ‏‌یک از آنها را یاری مکن۱”.
امام صادق (ع) نیز در این مورد فرمود: «بر جوانان خود از خطر غلات بترسید که مبادا آنان را تباه سازند. زیرا غلات بدترین خلق خدایند. عظمت خدا را کوچک دانسته و برای بندگان خدا قائل به ربوبیّت هستند۲”.

ج) شیخ صدوق می‏‌فرماید: «اعتقاد ما در مورد غلات و مفوّضه آن است که اینان کافران به خداوند می‏‌باشند۳”.
شیخ مفید نیز می‏‌فرماید: «غلات گروهی از متظاهران به دین اسلامند که امیرمؤمنان (ع) و امامان از ذریّة او را به الوهیت و پیامبری نسبت داده‏‌اند. آنان گمراه و کافرند و امیرمؤمنان (ع) به قتل آنها فرمان داده است. ائمه دیگر نیز، آنها را کافر و خارج از اسلام دانسته‏‌اند۵”.

۲- آیا خبر داشتن از غیب و اشراف بر احوال انسان‏‌ها مطلقاً به مفهوم غلوّ و خدا دانستن شخص عالم به غیب است؟ در این صورت قرآن افراد زیادی را شریک خداوند قرار داده است.

الف) قرآن از قول حضرت عیسی (ع) می‏‌فرماید:
(وَ أُنَبِّئُکُمْ بِما تَأْکُلُونَ وَ ما تَدَّخِرُونَ فِی بُیُوتِکُمْ‏) (آل عمران: ۴۹)
من به شما خبر می‏‌دهم درباره آنچه می‏‌خورید و آنچه در خانه‏‌هایتان ذخیره می‏‌کنید.
آیا این خبر دادن از غیب نیست؟ آیا از نظر قرآن حضرت عیسی (ع)، خدا است؟! در آیه دیگری، به پیامبر (ص) می‏‌فرماید: (ذلِکَ مِنْ أَنْباءِ الْغَیْبِ نُوحِیهِ إِلَیْکَ‏)، (آل عمران: ۴۴) آیا پیامبر (ص) که از غیب خبر داشت، خدا بود؟ حال اگر پیامبر (ص) این اخبار غیبی را در اختیار دیگران قرار دهد، این، غلوّ و نسبت دادن اوصاف خداوند برای مخلوق است؟!
حقیقت این است که وهابیون، نمی‏‌توانند فرق بین علم ذاتی و بی‏‌حدّ که از اوصاف خاصّ خدا است و علم ایتایی و لدنی و محدود که خداوند به برخی بندگان خاص خود عطا می‏‌کند را بفهمند.
در آیه دیگری می‏‌فرماید:(عالِمُ الْغَیْبِ فَلا یُظْهِرُ عَلی غَیْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضی‏ مِنْ رَسُولٍ…) (جن: ۲۶ ۲۷)
دانای غیب اوست و هیچ کس را بر اسرار غیبش آگاه نمی‏‌سازد مگر پیامبری را که از او خشنود باشد.

ب) در متون معتبر اهل‏ سنت، خبرهای غیبی فراوانی از قول پیامبر (ص) نقل شده است. از جمله، درباره اوضاع امّت در آخرالزّمان، شهادت امام حسین (ع) در کربلا و درباره حضرت مهدی (عج)، که ذکر آنها باعث تطویل کلام می‏‌شود. دراین زمینه، فقط به یک حدیث بسنده می‏‌کنیم:

مسلم و احمد بن حنبل از حذیفه نقل کرده‏‌اند که: «پیامبر (ص) به من علم گذشته و آینده تا روز قیامت را آموخت۵”.
آیا خبر داشتن حذیفه از علم غیب غلو نیست و خبر داشتن اهل بیت (علیهم السلام) غلو است؟!

پانوشت:
۱- بحارالانوار، ج ۲۵، ص ۲۶۵
۲ – محمد بن علی بن بابویه قمی (شیخ صدوق)، الاعتقادات، ص ۷۱؛ به نقل از شیعه شناسی، ج ۱، ص ۵۵۷
۳ – پيشين، ص ۲۸۶
۴- محمد بن نعمان (شیخ مفید)، تصحیح الاعتقاد، ص ۱۰۹، به نقل از شیعه شناسی، ص ۵۵۸.
۵- صحیح مسلم، بیروت، دارالفکر، ج ۸، ص ۱۷۳؛ مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۸؛ المستدرک، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۰۶، ج ۵، ص ۴۷۱

منبع: پایگاه اطلاع‌رسانی حج

2 Comments on غلو در انديشه شيعه

  1. همان گونه که عدم استفاده صحیح از آموزه های قرآنی و مشوب کردن آن با تفسیر به رأی و تأویل های ناروا کارآیی این نسخه شفابخش را منتفی می کند، اختلاف نظرها و شبهه های خواسته و ناخواسته درباره اهل بیت نیز تردید و سردرگمی در بهره برداری از آموزه های آنها را در بردارد. پژوهشگران متعهد همان گونه که سعی دارند نسخه های نامبارک تجویز شده برای فهم قرآن را باطل اعلام کنند، به همان میزان، بر آنها فرض است که شبهات وارد شده بر ساحت اهل بیت(علیهم السلام) را نیز بزدایند. تحریف از ساحت قرآن و اهل بیت(علیهم السلام) هر دو، دور است و برای این منظور، اندیشمندان نیز باید سعی خود را مبذول دارند.

    • كارايي قرآن، با تفسير به رأي و تاويلهاي ناروا منتفي نمي شود، زيرا فالله خير حافظ و هو ارحم الراحمين. دوست عزيز، هيچ گاه حقيقت مخفي نمي ماند، از اين رو هميشه تفسيرهاي صحيح بوده و هست و خواهد بود، پس بايست، هميشه اولين سخن را باور نكرد و براي دريافت حقايق، تحقيق كرد.

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*