اسباب جلوه‌گري و رونق بابيت در دوره قاجار

علي‌محمّد شيرازي (معروف به باب، سركرده جريان بابيت) جواني کم تجربه بود؛ ولي با بهره‌گيري از عواملي زير توانست جامعه ايران دوره قاجار را درگير جريان‌سازي هاي خود کند:
۱. حمايت بيگانگان؛ (۱)
۲. استفاده از ظرفيت‌هاي مذهبي جامعه و انتظار منجي؛
۳. سيادت علي‌محمّد شيرازي و علاقه شيعيان به سادات؛
۴.  ذکرگويي و وردخواني زير آفتاب سوزان بوشهر(۲) و جلب توجه مردم با دعانويسي؛(۳)
۵. بهره‌گيري از انحرافات شيخيه؛
علي‌محمّد شيرازي از سه آموزه شيخيه بهره گرفت:
۵/۱. رکن رابع(۴) يا همان بابيت که به معناي واسطه ميان امام و مردم بودن است. ادوارد براون دراين‌باره مي‌نويسد: «ميرزا علي‌محمّد شيرازي و رقيب او حاجي کريم‌خان کرماني که هنوز رياست شيخيه در اعقاب اوست، هر دو از اين فرقه (شيخيه) بودند. بنابراين، اصل و ريشه طريقه بابيه را در بين معتقدات او طريق شيخيه بايد جستجو نمود.»(۵)
۵/۲. جسم هورقليايي که احسايي درباره مهدي موعود (عجل الله تعالي فرجه) طرح کرد و گفت که امام زمان (عجل الله تعالي فرجه) جسم مادي ندارد و در عالمي ديگر است، نه در دنيا که اين نظريه را مي‌توان ازجمله ادله بدنام شدن شيخ احمد احسايي شمرد.(۶)
۵/۳. نظريه انتظار در هزاره که بهاييان مدعي هستند که کاظم رشتي نيز اين نظريه را هنگام مرگش بيان کرده است.(۷)
۶. حمايت‌هاي منوچهر خان معتمدالدوله گرجي؛(۸)
۷. اشتباه آقاسي درباره جدا کردن علي‌محمّد شيرازي از مردم و تبعيد وي به ماکو، سپس چهريق؛(۹)
۸.  تکرار اشتباه آقاسي توسط اميرکبير درباره اعدام علي‌محمّد شيرازي.(۱۰)

پانوشت:
۱. مطالع الانوار، ص ۵۶۱ – ۵۶۲.
۲. همان، ص ۶۲ – ۶۴.
۳. الکواکب الدريه، ص ۳۴.
۴. خدا، پيامبر و امام به ترتيب رکن اول تا سوم هستند.
۵. نقطه الکاف، ص ۹ بط – فح.
۶. اسرار الامام المهدي، ص ۹۵.
۷. مطالع الانوار، ص ۳۶ – ۳۷.
۸. همان، ص ۱۸۰ – ۱۸۱.
۹. همان، ص ۲۱۹ – ۲۲۰.
۱۰. حق المبين، ص ۶۱.

آدرس تلگرام:

https://telegram.me/bahaiat_net

https://telegram.me/joinchat/BkW_SUFwlMXotBYfp0OE7A

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*