آيا همه پيامبران معصوم بودند؟

يكي از اصول مشترك بين همه انبيا عصمت آنان در تلقّي وحي و حفظ و ابلاغ آن است. اين امور از اوصاف كماليه و ثبوتيه همه پيامبران است. خداوند هرگونه نقص را از انبيا سلب كرده است و به صورت اصلي كلي در قرآن مي فرمايد: «وماكان لنبيٍّ ان يغل»۱؛ هيچ پيامبري اهل خيانت نيست و نمي‏تواند خيانت كند، آن هم نه تنها خيانت در مسايل مالي و مانند آن، بلكه در وحي نيز نبايد خيانت كند، بلكه بايد همه را بدون كم و زياد بازگوكند.
عصمت پيامبران از شرك و گناه
نبوّت و عصمت با شرك و گناه سازگار نيست. مقام نبوّت مقامي است كه صاحب آن هرگز دست به سوي گناه دراز نمي‏كند؛ چون او درون گناه را مي‏بيند. وقتي انسان درون گناه را به صورت ماري سمّي ديد، هيچ گاه به آن دست نمي‏يازد. ما براي چه از مار فرار مي‏كنيم و خود را از اين معصيت نجات مي‏دهيم و در برابر آن معصوم مي‏مانيم؟ زيرا خطر دست زدن به مار برايمان محسوس و مقطوع است.
انبيا (عليهم السلام) درون گناهان را به صورت مار وعقرب مي‏بينند. گناه در روز قيامت به صورت مار و عقرب درمي‏آيد و كسي كه چشم درون بين دارد هم به‏خوبي باطن سمي گناه را مي‏نگرد و دست به چيزي كه باطن آن سمّي است، نمي‏زند.
مار و عقرب كه در قبر كافر و تبهكار ظهور مي‏كنند، جداي از رفتار او نيستند؛ بلكه همين عقايد و اخلاق و اعمال اوست كه بعد از مرگ به صورت مار و عقرب ظهور مي‏كند. پس درون معصيت، مار و عقرب است؛ و اگر كسي درون گناه را ببيند، به تباهي و گناه نزديك نمي‏شود.
اميرالمؤمنين (عليه السلام) در پايان قصه عقيل مي‏فرمايد، شب هنگام كسي حلوايي برايم آورد. به او گفتم: اگر صله يا زكات يا صدقه است، بر ما اهل بيت حرام است، گفت: هيچ يك از اينها نيست و ليكن هديه است. به او گفتم: زنِ فرزند مرده، بر تو بنالد. آيا خواستي مرا از دين خداوند جدا سازي؟ آيا مُخَبَّط يا جن زده يا هذيان‏گويي۲ و مي‏خواهي مرا از دين خدا با نيرنگ بازداري؟ سرّ اين گونه خطابهاي عتاب آميز همان است كه خود حضرت علي (عليه السلام) مي‏بيند، مال حرام (مانندرشوه) با آب دهان مار يا استفراغش خمير شده است.
خداي سبحان مي فرمايد: انبيا گرچه اهل كفر نيستند،ولي، بر فرض محال، اگر شرك بورزند، همه طاعاتشان باطل مي‏شود: (لو أشركوا لحبط عنهم ما كانوا يعملون)۳.
به پيامبر خاتم (صلي الله عليه و آله و سلم) نيز مي فرمايد: (لئن اشركت ليحبطنَّ عملك)۴. پيام آوران الهي نه تنها كافر نخواهند شد بلكه پاسداران مرز وحي و نبوّتند: (أولئك الّذين آتيناهم الكتاب والحكم والنّبوَّة فإن يكفر بها هؤُلاء فقد وكَّلنا بها قوماً ليسوا بها بكافرين)۵؛ اگر ديگران كفر ورزيدند و اسلام را نپذيرفتند، ما وكلايي فرستاديم كه هرگز كفر نمي‏ورزند. انبيا نمايندگان ما هستند و ما آنان را به عنوان وكلاي دين برگزيده‏ايم. آنها هرگز كافر نمي‏شوند، زيرا نبوّت با كفر سازگار نيست.

پانوشت:
۱. سوره آل عمران، آيه ۱۶۱.
۲. نهج البلاغه، خطبه ۲۲۴.
۳. سوره انعام، آيه ۸۸.
۴. سوره زمر، آيه ۶۵.
۵. سوره انعام، آيه ۸۹.
براي خواندن مقاله «فلسفه عصمت پيامبران الهي» كه پرسش «آيا پيامبر معصوم مي تواند شطحيات بگويد؟» را پاسخ مي دهد، مي عنوان مقاله كليك كنيد.[subscribe2]

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*